Đêm năm canh là gì? Canh 1, 2, 3, 4, 5 là mấy giờ

“Đêm năm canh, ngày sáu khắc” nghĩa là gì?

Đây là cách chia thời gian của người Việt xưa: ban đêm (19 giờ đến 5 giờ sáng) gồm năm canh, ban ngày (5 giờ sáng đến 19 giờ) gồm sáu khắc. Mỗi canh dài 2 tiếng và trùng với một giờ can chi, từ giờ Tuất đến giờ Dần. Mỗi khắc ban ngày theo cách chia này dài 2 tiếng 20 phút — khác hẳn “khắc” 15 phút thường dùng ngày nay; hai cách hiểu này được đối chiếu ở 1 khắc là bao lâu.

Trống canh và việc báo giờ ban đêm

Ở kinh thành và các phủ huyện xưa có điếm canh, lính tuần đánh trống hoặc mõ mỗi khi sang canh: một hồi cho canh một, hai hồi cho canh hai… nên mới có từ “cầm canh”, “trống điểm canh”. Hết canh năm gọi là “tan canh”. Thành ngữ “thức khuya mới biết đêm dài” và nhiều câu ca dao dùng canh để đo nỗi nhớ, nỗi lo qua từng chặng của đêm.

Khung giờ là cách quy đổi thường dùng hiện nay sang đồng hồ 24 giờ; các liên hệ với tử vi, y học cổ truyền chỉ là quan niệm văn hoá, không phải lời khuyên y tế. Xem 12 giờ can chi; muốn biết bây giờ đang là canh mấy thì đối chiếu với đồng hồ online.