Các đơn vị đo thời gian và cách quy đổi
Đơn vị cơ bản của thời gian là giây; các đơn vị lớn hơn lần lượt là phút (60 giây), giờ (60 phút), ngày (24 giờ), tuần (7 ngày), tháng, quý, năm, thập kỷ, thế kỷ và thiên niên kỷ.
1 giờ bằng
Bảng quy đổi
| Giây | 3.600 |
|---|---|
| Phút | 60 |
| Khắc (15 phút) | 4 |
| Giờ | 1 |
| Canh | 0,5 |
| Ngày | 0,0417 |
| Tuần | 0,006 |
| Tháng | 0,0014 |
| Quý | 0,0005 |
| Năm | 0,0001 |
| Thập kỷ | < 0,0001 |
| Giáp | < 0,0001 |
| Thế kỷ | < 0,0001 |
| Thiên niên kỷ | < 0,0001 |
Bảng các đơn vị đo thời gian thường dùng
- Giây (s): đơn vị cơ bản trong hệ đo lường quốc tế SI.
- Phút = 60 giây · Giờ = 60 phút = 3.600 giây.
- Ngày = 24 giờ · Tuần = 7 ngày.
- Tháng = 28–31 ngày · Quý = 3 tháng · Năm = 12 tháng = 365 hoặc 366 ngày.
- Thập kỷ = 10 năm · Thế kỷ = 100 năm · Thiên niên kỷ = 1.000 năm.
- Đơn vị cổ của người Việt: canh (2 tiếng, dùng cho ban đêm), khắc, giờ can chi (2 tiếng), giáp (12 năm).
Vì sao thời gian dùng cơ số 60 và 24?
Cách chia 1 giờ thành 60 phút, 1 phút thành 60 giây kế thừa hệ đếm lục thập phân của người Babylon cổ đại: số 60 chia hết cho 2, 3, 4, 5, 6, 10, 12, 15, 20, 30 nên rất tiện chia phần. Cách chia ngày thành 24 giờ đến từ người Ai Cập cổ, vốn chia ban ngày và ban đêm mỗi phần thành 12 giờ. Ba quy đổi cơ bản nhất của hệ này được giải thích riêng ở 1 phút bằng mấy giây, 1 giờ bằng bao nhiêu phút và 1 ngày có bao nhiêu giờ.
Các đơn vị dài hơn một năm
Khi nói về lịch sử hay quy hoạch dài hạn, người ta ít dùng năm mà dùng các bội số của nó. Mười năm hợp thành một thập kỷ, một trăm năm thành một thế kỷ, một nghìn năm thành một thiên niên kỷ; chi tiết cách đánh số và điểm hay nhầm lẫn nằm ở 1 thập kỷ bao nhiêu năm, một thế kỷ có bao nhiêu năm và 1 thiên niên kỷ mấy năm. Riêng người Việt còn quen tính tuổi theo chu kỳ can chi 12 năm, xem 1 giáp là bao nhiêu năm.
Đơn vị nhỏ hơn giây
Dưới giây là mili giây (1/1.000 giây), micro giây (1/1.000.000 giây) và nano giây (1/1.000.000.000 giây). Đồng hồ bấm giờ thể thao thường đo đến 1/100 hoặc 1/1.000 giây.
Con số này cố định hay trung bình?
Các quy đổi giữa giây, phút, giờ, ngày và tuần là cố định theo quy ước. Ngược lại, quy đổi có liên quan tới tháng và năm chỉ là giá trị trung bình (tháng 28–31 ngày, năm 365 hoặc 366 ngày), còn các đơn vị dân gian như khắc, canh giờ, nén nhang thì tuỳ cách hiểu — trang ghi rõ ở từng mục. Khi cần đúng lịch thật, hãy dùng cộng trừ ngày hoặc tính số ngày thay cho phép nhân chia.
Bộ quy đổi dùng quy ước lịch Gregory và hệ đơn vị SI; xem toàn bộ các đơn vị đo thời gian.
Câu hỏi thường gặp
Đơn vị đo thời gian nhỏ nhất là gì?
Trong đời sống là giây và các ước số của nó (mili giây, micro giây, nano giây…). Trong vật lý lý thuyết, khoảng thời gian ngắn nhất còn mang ý nghĩa là thời gian Planck, khoảng 5,39 × 10⁻⁴⁴ giây.
Dùng con số quy đổi này để tính thời hạn theo lịch được không?
Được với các đơn vị có tỉ lệ cố định như giây, phút, giờ, ngày và tuần. Với tháng, quý hoặc năm thì không nên: độ dài thật phụ thuộc rơi vào tháng nào và năm có nhuận hay không, nên phải cộng thẳng trên lịch.
Kết quả quy đổi trên trang có làm tròn không?
Có. Trang hiển thị số gọn để dễ đọc; với các đơn vị chỉ có giá trị trung bình (tháng, năm, quý), kết quả là xấp xỉ chứ không phải số ngày thật của khoảng thời gian bạn đang xét.
Ngày giờ trên trang tính theo giờ Việt Nam (UTC+7). Cách tính, nguồn dữ liệu và chính sách đính chính